Een verklaring, geen keurmerk
De makers leggen zelf vast wat er is gebeurd. Audiovisueel AI Statement controleert of certificeert niet, maar maakt een heldere en vergelijkbare verklaring mogelijk. Vertrouwen is belangrijk.
Een open verklaring vanuit de film & commercial industrieAI gebruikt?
AI gebruikt?
Maak het zichtbaar.
Audiovisueel AI Statement maakt helder waar en in welke mate generatieve AI in een productie is gebruikt, van script tot film.
Invullen duurt ongeveer drie minuten. Niets wordt geüpload.De Frisse Start
Lange documentaire · 2026
10 Niet gebruikt2 Als hulpmiddel1 AI-materiaal
Waarom dit nodig is
Transparantie is belangrijk.
AI heeft het filmlandschap blijvend veranderd. Het is steeds moeilijker om te zien of beeld, geluid of tekst gedeeltelijk of volledig is gegenereerd. Audiovisueel AI Statement geeft makers een eenvoudige manier om daar zelf duidelijk over te zijn.
Niet alles is hetzelfde
Twee AI-shots van vijf seconden in een speelfilm van negentig minuten is iets anders dan een volledig door AI gegenereerde film. In deze verklaring wordt duidelijk bij welke onderdelen er AI is gebruikt.
Weerstand serieus nemen
Zorgen over auteurschap, arbeid en herkomst zijn begrijpelijk. Juist daarom helpt concrete openheid beter dan een algemeen label.
Twee dingen
Verklaring & register
Het gaat om twee dingen die naast elkaar staan. Het ene kun je vandaag al maken, het andere bouwen we samen op.
De verklaring
Eén document per productie, van jou.
Je legt per onderdeel vast wat er is gebeurd en zet je naam eronder. Je krijgt een PDF die iedereen kan lezen en een bestand dat systemen kunnen verwerken. Je stuurt het mee met een inzending, bewaart het naast je masters of geeft het aan je distributeur.
- Ongeveer drie minuten invullen
- Blijft in je eigen browser staan
- Je beslist zelf met wie je hem deelt
Het register
Eén plek waar iedereen kan nakijken.
Straks kun je een productie opzoeken en zien wat de makers zelf hebben verklaard. Zoeken en lezen blijft gratis, voor publiek en journalisten net zo goed als voor festivals en omroepen. Wat erin staat, is voor iedereen volledig zichtbaar.
- Altijd gratis te doorzoeken
- Verklaringen blijven bewaard en navolgbaar
- Je verklaring komt er alleen in als jij dat wilt
Elke verklaring die erbij komt maakt het register bruikbaarder. Wie vandaag invult, bouwt mee aan iets waar de hele sector straks iets aan heeft.
Vrij toegankelijk en gratis, nu en later.
Een statement opstellen, publiceren en lezen is gratis. Komt het openbare register er, dan is alles wat daarin staat voor iedereen zichtbaar. Er komt geen betaalde laag met méér inhoud. Lokale concepten worden nooit automatisch openbaar.
Sommige stukken hóren niet openbaar: toestemmingsverklaringen van acteurs, licentievoorwaarden van leveranciers. Die deelt de producent zelf, met wie hij kiest. Betaald zijn alleen diensten aan organisaties: snelle koppelingen, bulk-toegang en technische implementatie.
Gemaakt door filmmakers
Transparantie hoort bij het hele maakproces.
Een film ontstaat door samenwerking tussen veel vakgebieden. Daarom kijkt het rapport verder dan alleen beeldgeneratie: van scenario en casting tot setgeluid, montage, muziek en mastering.
Één formatVul het één keer in.
Vul het één keer in.
Gebruik het overal.
Vul het één keer in en je hebt het antwoord klaar voor elk festivalformulier, elke omroep, klant, reclamebureau of opdrachtgever.
Dertien fases, vijf blokken
Van eerste idee tot uiteindelijke vertoning.
Voor elk onderdeel kies je één antwoord: niet gebruikt, als hulpmiddel, AI-materiaal in het eindresultaat, of niet van toepassing. Daarnaast kun je aanvinken dat een AI-agent werk overnam. Waar nodig voeg je de gebruikte tools en een toelichting toe.
Pre-productie
ScriptCasting
Productie
PerformanceCameraAnimatie
Post-productie
VFXSoundMusicGradeSubtitles
AI-materiaal genereren
AI-materiaal genereren
Delivery & campagne
Key artTrailer
Waarom nu
De vraag komt niet meer alleen van het publiek.
In iets meer dan een jaar is transparantie over AI verschoven van een morele kwestie naar iets waar wetgevers, opdrachtgevers en vakbonden om vragen. Vier ontwikkelingen die de aanleiding vormen voor dit format.
De EU-verplichting geldt vanaf nu
Artikel 50 van de EU AI Act is sinds deze datum van toepassing. De plicht ligt bij de gebruiksverantwoordelijke, dus bij de producent en niet bij de leverancier van de tool. Voor fictie geldt een lichtere variant: melden dát er gegenereerd materiaal in zit, op een manier die de kijkervaring niet verstoort. Wat dat concreet betekent, staat nergens ingevuld.
De omroepsector vraagt om maatwerk
EBU, ACT, VAUNET en vijf andere organisaties riepen de Europese Commissie gezamenlijk op af te zien van generieke labelverplichtingen. Hun zorg: als waarschuwingen overal staan, ziet niemand ze nog. Ze vragen om een aanpak die past bij hoe films werkelijk worden gemaakt.
Opdrachtgevers eisen documentatie
Netflix vraagt voorafgaande schriftelijke goedkeuring voor digitale replica’s van bestaande personen. SAG-AFTRA eist per project een aparte, ondertekende toestemming. Het US Copyright Office verplicht makers AI-materiaal uit te sluiten bij registratie; verzwijgen kan de registratie ongeldig maken.
De muziekindustrie ging voor
De DDEX-standaard werd overgenomen door Spotify en uitgerold via distributeurs. Beslissend detail: geen enkel vinkje “bevat AI”, maar aparte velden voor zang, instrumentatie, compositie, mix en tekst. Dát is waarom platforms er iets mee konden.
Wat het publiek erover zegt
77% wil weten of er AI in zit
Ruim 5.000 respondenten in de VS, het VK, Europa en Australië. Een kwart zegt content zonder die informatie gewoon te laten liggen.
70% kijkt liever naar werk van een mens
3.517 Amerikaanse respondenten, veldwerk oktober 2023. Zij kijken liever naar een serie of film die door een mens is geschreven dan door generatieve AI.
Maar 31% ziet het verschil echt
43% denkt gegenereerd beeld te kunnen herkennen, in werkelijkheid lukt dat bij 31%. Wie het wil weten, komt er dus niet achter door beter te kijken.
Over deze cijfers. De cijfers van Baringa komen uit eigen onderzoek van een adviesbureau: de ruwe data en het veldwerkbureau zijn niet gepubliceerd, dus lees ze als indicatie en niet als vaststaand feit. Deloitte Digital Media Trends is jaarlijks terugkerend onderzoek met een openbaar beschreven steekproef. Voor de economische verschuiving in de sector: McKinsey, 2025.
Waarom dit format per onderdeel werkt. Eén label dwingt je tot een uitspraak over een hele productie, terwijl AI zelden overal zit. Twee AI-shots van vijf seconden in een speelfilm van negentig minuten zijn iets anders dan een volledig gegenereerde film. Door dertien onderdelen apart te verklaren blijft het antwoord bruikbaar voor wie het leest, en eerlijk voor wie het invult.
Veelgestelde vragen
Openheid begint met duidelijke antwoorden.
Waarom is Audiovisueel AI Statement gratis?
Omdat transparantie alleen werkt als de drempel laag is. Makers moeten hun AI-gebruik kunnen toelichten zonder abonnement, account of afhankelijkheid van een leverancier. Opstellen, publiceren en lezen blijft daarom gratis, en wat openbaar staat is voor iedereen volledig zichtbaar. Er komt geen versie met méér gegevens voor wie betaalt.
Waarom zou ik dit gebruiken?
Het is niet verplicht en het is geen keurmerk. Een Audiovisueel AI Statement laat wel zien dat je verantwoordelijkheid neemt voor je maakproces. Dat geeft publiek, medewerkers, financiers en opdrachtgevers een concreet en genuanceerd antwoord in plaats van een algemeen statement.
Wat kan ik met zo’n rapport?
Je kunt de korte verklaring opnemen in de aftiteling of perskit, meesturen met festivalinschrijvingen en gebruiken bij vragen van omroepen, fondsen, distributeurs, klanten en andere opdrachtgevers. Het volledige bestand kan naast de productie worden bewaard of gepubliceerd. Wie het ontvangt, krijgt de PDF die je downloadt: een leesbaar document dat iedereen kan openen, ook zonder deze site.
Waarom is het een JSON-bestand?
JSON is een klein, open tekstformaat dat zowel door mensen als computers gelezen kan worden. Daardoor blijft het rapport overdraagbaar en kan dezelfde informatie later zonder opnieuw invoeren worden gebruikt in festivalformulieren, databases of een openbaar register.
Wat betekent IPTC?
IPTC is een internationale organisatie die standaarden beheert voor informatie bij nieuws- en mediabestanden. Audiovisueel AI Statement verwijst waar passend naar hun bestaande termen voor de digitale herkomst van media, zodat de verklaring beter aansluit op andere systemen. Je hoeft IPTC niet te kennen om het formulier te gebruiken.
Een maker kan hierover toch gewoon liegen?
Ja. Audiovisueel AI Statement is een verklaring, geen technische detectie of onafhankelijke controle. Wie bewust onjuist verklaart, ondermijnt daarmee vooral de eigen geloofwaardigheid en mogelijk ook afspraken met festivals of opdrachtgevers. Het systeem gaat uit van verantwoordelijkheid, ondertekening en transparantie.
Wanneer komt er een openbaar register?
Als blijkt dat makers en organisaties dit format daadwerkelijk gebruiken en er voldoende behoefte is aan zoeken en vergelijken. Eerst testen we of de verklaring in de praktijk duidelijk, bruikbaar en volledig genoeg is.
Klaar om te beginnen?
Maak een verklaring ↗Maak AI-gebruik leesbaar.
Elke verklaring maakt het makkelijker voor de volgende maker om open te zijn.